Sık sorulanlar
Sıkça Sorulan Sorular
Kısaca
Aşağıda, merkezimize en sık yöneltilen soruları altı başlık altında topladık. Yanıtları kısa tuttuk; ayrıntı için her sorunun altındaki sayfaya geçebilirsiniz. Buradaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tanı ya da tedavi yerine geçmez. İşitmenizle ilgili bir şikâyetiniz varsa önce kulak burun boğaz hekiminize başvurun.
- Soru sayısı
- 30
SORU GRUBU 01
İşitme testi ve değerlendirme
5 soru
Odyometri (işitme testi) nasıl yapılır?
Odyometri, sessiz bir kabinde kulaklık ve kemik yolu başlığıyla yapılan bir eşik ölçümüdür. Her frekansta duyabildiğiniz en düşük ses şiddetini belirleriz. Test 250 ile 8000 hertz arasındaki seslerle yapılır. Sesi duyduğunuzda işaret vermeniz yeterlidir. Test acı vermez ve girişimsel değildir. Sonuçlar odyogram adı verilen bir grafiğe işlenir.
Odyogram nedir, nasıl okunur?
Odyogram, hangi frekansta kaç desibelde duyduğunuzu gösteren bir grafiktir. Yatay eksende frekans (hertz), dikey eksende ses şiddeti (desibel) yer alır. Uluslararası işaretlemede sağ kulak kırmızı, sol kulak mavi renkle gösterilir. Eğri ne kadar aşağıdaysa, o frekansta o kadar yüksek ses gerekir. Odyogramınızı birlikte adım adım okuyabiliriz.
Timpanometri bir işitme testi midir?
Hayır, timpanometri bir işitme testi değildir. Kulak zarının hareketini ve orta kulak sisteminin işlevini ölçer. Kulak yoluna küçük bir prob yerleştirilir ve kanal basıncı değiştirilir. Sonuç, orta kulakta sıvı veya basınç sorunu olup olmadığı hakkında bilgi verir. Bu nedenle odyometriyle birlikte, tamamlayıcı bir ölçüm olarak kullanılır.
“Duyuyorum ama anlamıyorum” diyorum. Hangi değerlendirme gerekir?
Bu şikâyette saf ses odyometrisinin yanına konuşma odyometrisi eklenir. Konuşma odyometrisi, işitme kaybının günlük iletişime etkisini ölçer. Kelime ayırt etme skorunda normal kabul edilen değer yüzde 80 ve üzeridir. Gürültüde konuşma testleri ise arka plan gürültüsündeki zorlanmanızı gösterir. Bu ölçümler, cihaz kararına yön veren önemli verilerdir.
Ne zaman mutlaka hekime başvurmalıyım?
Bazı belirtiler önce kulak burun boğaz hekimine başvurmayı gerektirir. Ani gelişen işitme kaybı, tek kulakta kayıp veya tek kulakta çınlama bunların başında gelir. Baş dönmesi, kulak ağrısı, kulakta akıntı ve hızla kötüleşen işitme de bu gruptadır. Bu durumlarda vakit kaybetmeden hekime başvurun. Merkezimiz teşhis koymaz; değerlendirmeyi hekiminizin yönlendirmesiyle yapar.
SORU GRUBU 02
İşitme cihazı seçimi
5 soru
Hangi işitme cihazı tipi bana uygun?
Uygun cihaz tipi tek bir ölçütle belirlenmez. Kaybınızın derecesi ve odyogramınızın şekli ilk belirleyicidir. Kulak kanalınızın yapısı, el beceriniz, görme durumunuz ve günlük yaşamınız da hesaba katılır. Örneğin kulak arkası cihazlar tüm kayıp derecelerinde kullanılabilirken, tam kanal içi cihazlar yalnızca hafif ve orta kayıpta uygundur. Seçimi birlikte yaparız.
Görünmeyen kanal içi (CIC) cihaz herkese uygun mu?
Hayır. Tam kanal içi (CIC – completely in canal) cihazlar yalnızca hafif ve orta derecede işitme kaybında kullanılır. Derin yerleşimleri nedeniyle neredeyse görünmezler. Buna karşılık pilleri çok küçüktür, temizliği zordur ve yönlü mikrofon gibi özellikleri sınırlıdır. Kulak kanalınızın ölçüsü de uygunluğu belirler. Bu nedenle görünürlük tercihinizi kayıp derecenizle birlikte değerlendiririz.
Kulak arkası (BTE) ile hoparlörü kanalda (RIC) cihaz arasındaki fark nedir?
İki cihazda da elektronik kısım kulak arkasındadır; fark hoparlörün yerindedir. Kulak arkası (BTE – behind the ear) cihazlarda ses, hortumla kalıba iletilir. Hoparlörü kanalda (RIC – receiver in canal) cihazlarda hoparlör doğrudan kanaldadır. RIC daha az tıkanıklık hissi verir ve daha küçüktür. BTE ise tüm kayıp derecelerinde kullanılabilir ve daha dayanıklıdır.
Şarjlı cihaz mı, pilli cihaz mı seçmeliyim?
Bu seçim, el becerinize ve günlük alışkanlıklarınıza bağlıdır. Küçük pilleri değiştirmekte zorlanıyorsanız veya görme sorununuz varsa şarjlı modeller kolaylık sağlar. Telefonla çok ses aktarımı yapıyorsanız da şarjlı modeller pratiktir. Elektriksiz kalabileceğiniz durumlarda ise yedek pili anında değiştirebilmek avantajdır. İki seçeneği kullanım alışkanlığınıza göre birlikte değerlendirebiliriz.
Tek kulağımda işitme kaybı var, ne yapılabilir?
Tek taraflı işitme kaybı önce hekim değerlendirmesi gerektirir. Nedeni belirlendikten sonra, karşı tarafa sinyal yönlendiren CROS ve BiCROS sistemleri gündeme gelebilir. Bu sistemler kötü işiten taraftaki sesi iyi işiten kulağa taşır. Ancak iki kulakla işitmeyi ve gerçek yön tayinini geri getirmezler. Kullanıcılar yine de iletişimde öznel fayda bildirmektedir.
- Hangi işitme cihazı tipi bana uygun — ayrıntılı sayfa
- Görünmeyen kanal içi (CIC) cihaz herkese uygun mu — ayrıntılı sayfa
- Kulak arkası (BTE) ile hoparlörü kanalda (RIC) cihaz arasındaki fark nedir — ayrıntılı sayfa
- Şarjlı cihaz mı, pilli cihaz mı seçmeliyim — ayrıntılı sayfa
- Tek kulağımda işitme kaybı var, ne yapılabilir — ayrıntılı sayfa
SORU GRUBU 03
Kullanım ve alışma
6 soru
İşitme cihazına alışmak ne kadar sürer?
Alışma süresi kişiden kişiye değişir; çoğu durumda birkaç hafta ile birkaç ay arasındadır. Beyindeki ölçülebilir değişiklikler ikinci haftada başlayabilir. Gürültüde konuşmayı anlamadaki iyileşmeler genellikle dördüncü ile on ikinci hafta arasında belirginleşir. Bu dönemde kontrol randevularındaki ince ayarlar en az alışma kadar önemlidir.
İşitme cihazı normal işitmemi geri getirir mi?
Hayır. İşitme cihazları normal işitmeyi geri getirmez ve iç kulağın işlevinin yerini alamaz. Yaptıkları şey, sesi duyulabilir kılmak ve iletişimi kolaylaştırmaktır. İleri teknolojiye sahip cihazlar bile bu sınırın dışına çıkamaz. Bunu baştan bilmek, hayal kırıklığını azaltır ve uyum sürecini kolaylaştırır. Amaç, konuşmayı daha rahat takip edebilmenizdir.
Cihazı taktığımda kendi sesim tuhaf geliyor, normal mi?
Evet, bu yaygın bir durumdur ve tıkanıklık (oklüzyon) etkisi olarak adlandırılır. Kulak kanalı kapatıldığında kendi sesiniz boğuk veya fıçı içinden geliyormuş gibi duyulabilir. Havalandırma kanalını (vent) genişletmek çoğu durumda rahatlama sağlar. Açık uyum tasarımları ve hoparlörü kanalda cihazlar da bu hissi azaltır. Rahatsızlık sürerse ayarı gözden geçirelim.
Cihazım ıslık çalıyor, ne yapmalıyım?
Islık sesi, akustik geri besleme (feedback) olarak adlandırılır. En sık nedenleri kalıbın iyi oturmaması, kulak kiri tıkanıklığı, tıkalı hortum ve aşırı kazançtır. Önce cihazı çıkarıp yeniden, doğru şekilde yerleştirin. Ses devam ediyorsa kalıbı ve hortumu kontrol edelim. Dijital geri besleme bastırma özelliği bu sorunu azaltır ama tümüyle ortadan kaldırmaz.
Cihazı günde kaç saat takmalıyım?
Düzenli ve uzun süreli kullanım, uyumu belirgin biçimde kolaylaştırır. Yeni kullanıcılarla yapılan çalışmalarda, günde dört ile altı saatten fazla kullananlarda daha iyi sonuç görülmüştür. İlk hafta sessiz ve tanıdık ortamlarda birkaç saatle başlayabilirsiniz. Sonraki haftalarda süreyi kademeli olarak artırın. Cihazı çekmecede tutmak alışmayı geciktirir.
Kalabalık ortamda hâlâ zorlanıyorum, neden?
Gürültüde konuşmayı anlamak, cihaz kullanıcılarının en sık bildirdiği güçlüktür. Yönlü mikrofonların sinyal-gürültü oranını yükselttiği iyi kanıtlanmıştır. Gürültü azaltma özelliği ise daha çok dinleme konforunu artırır ve zihinsel eforu azaltır. Hiçbir cihaz gürültülü bir ortamı normal işitmeye çevirmez. Oturma düzeni ve konuşana yönelme gibi stratejiler ek katkı sağlar.
- İşitme cihazına alışmak ne kadar sürer — ayrıntılı sayfa
- İşitme cihazı normal işitmemi geri getirir mi — ayrıntılı sayfa
- Cihazı taktığımda kendi sesim tuhaf geliyor, normal mi — ayrıntılı sayfa
- Cihazım ıslık çalıyor, ne yapmalıyım — ayrıntılı sayfa
- Cihazı günde kaç saat takmalıyım — ayrıntılı sayfa
- Kalabalık ortamda hâlâ zorlanıyorum, neden — ayrıntılı sayfa
SORU GRUBU 04
Bakım, pil ve servis
5 soru
İşitme cihazımı nasıl temizlemeliyim?
Her gün ellerinizi yıkayıp kuruladıktan sonra cihazı kuru mikrofiber bezle silin. Yumuşak fırçayla kalıntıları alın ve mikrofon deliklerinin açık olduğunu kontrol edin. Kişiye özel kulak içi cihazlarda asla su kullanmayın. Ev temizlik ürünlerinden, alkolden ve el dezenfektanından uzak durun; koruyucu kaplamaya zarar verirler. Gece cihazı pil kapağı açık şekilde bırakın.
Kulak kiri filtresini ne sıklıkla değiştirmeliyim?
Kulak kiri filtresi (wax guard) genel olarak ayda bir değiştirilir. Kulak kiri üretiminiz fazlaysa daha sık gerekebilir. Cihazın sesi kısıldıysa veya hiç ses gelmiyorsa ilk kontrol edilecek parça filtredir. Kubbeler ise yaklaşık bir ile iki ayda bir yenilenir. Filtre ve kubbe değişimini merkezimizde yapabiliriz.
Cihazımın pili ne kadar dayanır?
Kesin bir gün sayısı vermek doğru olmaz. Pil ömrü cihazın gücüne, günlük kullanım sürenize ve özellikle telefonla ses aktarımı miktarına göre değişir. Çinko-hava piller hava ile çalışır; koruyucu bandı çıkardıktan sonra tükenmeye başlar. Kullanım alışkanlığınıza göre ortalama süreyi birlikte hesaplayabiliriz. Düğme piller yutulma tehlikesi taşır; çocuklardan uzak tutun.
Kulağımı pamuklu çubukla temizleyebilir miyim?
Hayır. Amerikan Kulak Burun Boğaz Akademisi kılavuzu pamuklu çubuk kullanımını önermez. Çubuklar kulak yolunda kesiğe, kulak zarında delinmeye ve işitme kemikçiklerinin yerinden çıkmasına yol açabilir. Kulak mumu uygulaması da önerilmez; yararı gösterilmemiş, zararı bilinmektedir. İşitme cihazı kullananlar buşon açısından riskli gruptadır ve düzenli kontrol önerilir.
Nemli havada cihazımı nasıl korumalıyım?
Nem, işitme cihazlarının performansını bozan en yaygın etkenlerden biridir. Cihazı ısıdan ve nemden uzak tutun; saç spreyinden kaçının. Gece cihazı kurutma kutusunda saklayın veya pil kapağını açık bırakın. Kulak arkası modellerde hortumda biriken nemi puarla boşaltın. Mersin gibi nemli yaz iklimlerinde bu alışkanlık daha da önemlidir.
SORU GRUBU 05
Süreç ve belgeler
5 soru
İşitme cihazı için hangi belgeler gerekir?
Mevzuat gereği uzman hekim tarafından düzenlenmiş reçete, rapor veya odyogram olmadan cihaz uygulaması yapılamaz. Yani önce hekiminize başvurmanız ve bu belgelerden birini almanız gerekir. Belgeniz olduğunda merkezimize başvurabilir, cihaz uyarlaması ve programlaması için randevu alabilirsiniz. Bu sıra, hem yasal bir zorunluluk hem de doğru cihaz seçiminin ön koşuludur.
Cihaz bedelini hangi etkenler belirler?
Bedel tek bir etkene değil, birkaç ölçüte birlikte bağlıdır. Cihazın tipi, teknoloji düzeyi, kanal sayısı, şarjlı olup olmaması ve kişiye özel kalıp gereksinimi bunların başında gelir. Mevzuat, işitme cihazı merkezlerinin internet sitesinde bedel bilgisi yayımlamasına izin vermez. Bu nedenle sitemizde rakam bulunmaz; ayrıntı için bizimle görüşebilirsiniz.
Sosyal güvenlik desteği nasıl işler?
Süreç, uzman hekim değerlendirmesi ve sağlık kurulu raporuyla başlar. Rapor ve reçeteyle birlikte bir işitme cihazı merkezine başvurulur. Karşılanan tutarlar ve yenileme süreleri, güncel sağlık mevzuatına göre belirlenir ve zaman içinde değişebilir. Bu nedenle sitemizde tutar yazmıyoruz. Güncel işleyiş için bizi arayabilir veya kurumunuzun resmî kaynaklarına bakabilirsiniz.
Cihazım arızalanırsa haklarım nelerdir?
Mevzuat, uygunsuzluk halinde merkeze açık yükümlülükler getirir. Ürünün onarımı, değiştirilmesi veya yeniden uygulanması merkezin sorumluluğundadır. Ayrıca onarım veya değişim süresince size bir işitme cihazı temin edilmesi zorunludur. Bu bir vaat değil, yönetmelikten doğan yasal bir haktır. Cihazınızda sorun oluştuğunda doğrudan merkezimize başvurun.
Ne sıklıkla kontrole gelmeliyim?
İşitme cihazı kullananlar, kulak kiri tıkanıklığı açısından riskli grupta sayılır. Klinik kılavuzlar bu grupta altı ile on iki ayda bir kontrol düşünülmesini önerir. Kontrolde cihazın ayarını, filtreyi ve kalıbın durumunu gözden geçiririz. İşitmeniz zaman içinde değişebileceği için ölçümün yenilenmesi de gerekebilir. Randevu için bizi arayabilirsiniz.
SORU GRUBU 06
Çocuklarda işitme
4 soru
Bebeğim yenidoğan işitme taramasından geçemedi, ne yapmalıyım?
Taramadan geçememek, bebeğinizde kesin işitme kaybı olduğu anlamına gelmez. Yine de vakit kaybetmeden, yönlendirildiğiniz merkezde ileri değerlendirme yaptırmanız gerekir. Uluslararası öneri, tanısal değerlendirmenin üçüncü ayı geçmeden tamamlanmasıdır. Türkiye’de ulusal tarama programı 2008’den bu yana 81 ilde yürütülmektedir. Erken değerlendirme, konuşma ve dil gelişimi açısından belirleyicidir.
Çocuğumda işitme kaybı olduğunu nasıl anlarım?
Bazı gelişim işaretleri değerlendirme gerektirir. Bir yaşına kadar tek kelime söylememesi, adıyla seslendiğinizde dönmemesi ama sizi gördüğünde başını çevirmesi dikkat çekicidir. Konuşmanın gecikmesi ve net olmaması da uyarıcıdır. Bu davranışlar bazen “dikkatini vermiyor” diye yorumlanır; oysa kısmi işitme kaybının sonucu olabilir. Şüphelendiğinizde değerlendirme için başvurun.
Oyun odyometrisi nedir?
Oyun odyometrisi, yaklaşık iki ile dört yaş arasındaki çocuklar için geliştirilmiş bir test yöntemidir. Çocuk, kulaklıkla sesi duyduğunda küp atmak veya halka takmak gibi bir hareket yapar. Böylece işitme eşikleri oyun içinde ölçülür. Daha küçük bebeklerde görsel pekiştireçli odyometri tercih edilir. Yöntemi çocuğunuzun yaşına ve uyumuna göre seçeriz.
Çocuğum için yüzücü tıpası gerekli mi?
Bu karar kişiye özeldir ve çocuğunuzun hekimiyle birlikte verilmelidir. Güncel kılavuzlar, kulak tüpü olan çocuklarda rutin su önlemlerini herkese önermemektedir. Buna karşılık dış kulak yolu iltihabı öyküsü olanlarda ve doğal sularda yüzenlerde tıpa faydalı olabilir. Kişiye özel yüzücü tıpası, su geçirmez silikondan kulak ölçünüze göre üretilir.
Cevabı yoksa
Sorunuz buradayoksa sorun.
Aradığınız cevabı bulamadıysanız doğrudan bize sorun. Telefonla arayabilir ya da WhatsApp’tan yazabilirsiniz.