HİZMET 02
İşitme Cihazı Uyarlama ve Programlama
Kısaca
İşitme cihazı, kutudan çıktığı gibi kullanılmaz. Cihaz odyogramınıza göre programlanır, kulak yapınıza göre uyarlanır ve günlük yaşamdaki geri bildiriminizle ince ayar yapılır. Uyum kademeli ilerler; kontrol seansları bu sürecin ayrılmaz parçasıdır.
- Yaklaşık süre
- Uyarlama tek seansta bitmez; kontrol seanslarıyla sürer
- Kimler için
- 4 durum
Bu hizmette öne çıkanlar
Seçim odyogramla başlar
Kaybınızın derecesi ve odyogramınızın şekli, hangi cihaz tiplerinin uygun olduğunu daraltır.
Programlama kişiye özeldir
Kazanç, sıkıştırma ve çıkış sınırı ölçüm değerlerinize göre yazılım üzerinden yapılandırılır.
İnce ayar bir seansta bitmez
Gerçek ortamda yaşadıklarınız bir sonraki ayarın girdisidir. Süreç geri bildiriminizle ilerler.
Gerçekçi beklenti
İşitme cihazı normal işitmeyi geri getirmez. Sesi duyulabilir kılar ve iletişimi kolaylaştırır.
Cihaz seçimi neye göre yapılır
Size uygun cihaz, bir listenin başındaki cihaz değildir. Seçim birkaç ölçütün kesiştiği yerde belirlenir.
Kaybınızın derecesi ve odyogramınızın şekli ilk ölçüttür. Kulak arkası tipler kaynaklarda tüm kayıp derecelerine uygun olarak tanımlanır. Hoparlörü kanalda olan tipler ise özellikle yüksek frekansların düştüğü kayıplarda tercih edilir. Tam kanal içi tipler yalnızca hafif ve orta dereceli kayıplar için uygundur.
Kulak yapınız ikinci ölçüttür. Kanalın genişliği ve şekli, kişiye özel kalıp mı yoksa hazır kubbe mi kullanılacağını belirler. Tekrarlayan kulak enfeksiyonu öyküsü de seçimi etkiler.
El beceriniz ve görme durumunuz çoğu zaman göz ardı edilir. Çok küçük cihazların pili ve filtresi de küçüktür. Bunları değiştirmek el becerisi kısıtlı kişilerde zorlaşır. Daha büyük gövdeli tipler bu açıdan kolaylık sağlar.
Günlük dinleme ortamlarınız son ölçüttür. Kalabalık ortamda çok vakit geçiriyorsanız yönlü mikrofon sistemleri öne çıkar. Bu sistemlerin sinyal-gürültü oranını iyileştirdiği kaynaklarda iyi kanıtlanmış kabul edilir.
Tek taraflı ya da asimetrik kayıplarda farklı bir yol izlenebilir. Kötü işiten taraftaki sesi diğer kulağa taşıyan sistemler bir seçenektir. Bunların binaural işitmeyi ya da gerçek yön tayinini geri getirmediğini baştan bilmek gerekir.
Kişiye özel programlama nedir
Programlama, cihazın hangi sesi ne kadar yükselteceğinin yazılım üzerinden yapılandırılmasıdır. Girdi sizin ölçüm değerlerinizdir.
Modern cihazlar geniş dinamik aralık sıkıştırması kullanır. Bu yöntem, günlük yaşamdaki çok geniş ses aralığını sizin kalan işitme aralığınıza sıkıştırır. Mantığı basittir: yumuşak seslere yüksek kazanç, yüksek seslere düşük kazanç.
Ses, frekans bantlarına ayrılarak her bant ayrı işlenir. Böylece kaybınızın çok olduğu frekanslara daha fazla, az olduğu frekanslara daha az destek verilir. Kanal sayısının kendi başına bir kalite göstergesi olmadığını burada tekrar etmek gerekir.
Çıkış üst sınırı da ayrıca belirlenir. Rahatsız edici bulduğunuz seviye, cihazın hangi şiddette durması gerektiğini tarif eder. Gürültü azaltma özelliği ise esas olarak dinleme konforunu artırır ve dinleme eforunu azaltır. Gürültüyü silmez.
Uluslararası odyoloji kuruluşları, cihazın kulak kanalında gerçekten ürettiği sesi prob mikrofonla ölçen gerçek kulak ölçümünü doğrulama yöntemi olarak önerir. Sizin için hangi doğrulama ve kontrol adımlarının uygulanacağını randevunuzda anlatırız.
Kalıp mı, hazır kubbe mi
Cihazın kulağa nasıl oturduğu, en az ayarlar kadar belirleyicidir. İki yol vardır.
Kişiye özel kulak kalıbı, sizin kulağınızın ölçüsünden üretilir. Daha yüksek kazanç gerektiren kayıplarda ve geri beslemenin sorun olduğu durumlarda tercih edilir. Kalıp sızdırmadığı için ses kaçağı azalır.
Hazır kubbe ise kanalı daha açık bırakır. Bu, tıkanıklık hissini azaltır ve kendi sesinizin boğuk duyulmasını önler. Kaynaklarda açık uyarlama hafif ve orta dereceli, özellikle yüksek frekans kayıplarında tanımlanır. Sınırlı kazanç verdiği için ileri kayıplarda uygun değildir.
Hangisinin uygun olduğunu kaybınızın derecesi, kanal yapınız ve kulak sağlığı geçmişiniz belirler.
İlk uyarlama günü
İlk seansta cihaz odyogramınıza göre programlanır ve kulağınıza yerleştirilir. Sesleri birlikte dinleriz. İlk tepkiniz önemlidir; ayarların başlangıç noktası budur.
Cihazı takıp çıkarmayı, temizlemeyi ve pil ya da şarj işlemini bu seansta gösteririz. Kullanım ve bakım talimatını Türkçe yazılı olarak alırsınız.
Bu seansta duyduğunuz ses, birkaç hafta sonra duyacağınız ses değildir. Beyniniz yıllardır zayıf duyduğu sesleri yeniden tanımaya başlar.
Gerçek yaşamda deneme dönemi
Asıl değerlendirme merkezde değil, kendi hayatınızda olur. Bu yüzden cihazı gerçek ortamlarınızda kullanmanızı isteriz.
İlk hafta sessiz ve tanıdık ortamlarda, günde birkaç saat kullanmak iyi bir başlangıçtır. Kendi sesiniz, ayak sesleriniz ve mutfak sesleri fazla yüksek gelebilir. Bunlar aslında normal seslerdir ve beyin bunları yeniden filtrelemeyi öğrenir.
Sonraki haftalarda kullanım süresini artırın. Bir sistematik derleme, günde dört–altı saatten fazla kullananlarda anlamlı olarak daha fazla iyileşme bildirmiştir. Aynı derlemede yaşın ve bilişsel durumun uyum üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır.
Birinci ile üçüncü ay arasında kalabalık ortamları da programa ekleyin. Gürültüde konuşmayı anlamadaki iyileşmeler genellikle bu aralıkta belirginleşir.
Deneme koşullarını, süresini ve şartlarını randevunuzda birlikte konuşuruz.
İnce ayar seansları ve geri bildiriminiz
İnce ayar, tahminle değil bilgiyle yapılır. Bu bilgiyi siz taşırsınız.
Zorlandığınız anları kısa notlar halinde yazın. Nerede, hangi ortamda, hangi sesle zorlandınız? “Restoranda karşımdakini anlamadım” cümlesi, “iyi duymuyorum” cümlesinden çok daha kullanışlıdır.
Kontrol seanslarında bu notlara göre kazanç, sıkıştırma ve çıkış sınırını güncelleriz. Gerekirse kalıbı, kubbeyi ya da havalandırma açıklığını değiştiririz. Aynı derlemenin dürüst bir notu vardır. Zaman içindeki iyileşmenin bir kısmı kendiliğinden uyumdan gelmez. Kontrollerdeki ince ayarlar ve öğrenilen dinleme stratejileri de bu kazancın parçasıdır.
Baştan bilinmesi gerekenler
İşitme cihazı normal işitmeyi geri getirmez. Cihazın teknolojisi ne olursa olsun bu geçerlidir. Beklentinin gerçekçi kurulması, uyum dönemindeki hayal kırıklığı riskini azaltır.
Cihaz satışı ve uygulaması, uzman hekim tarafından düzenlenmiş reçete, rapor veya odyogram olmadan yapılamaz. Bu kural Ismarlama Protez ve Ortez Merkezleri ile İşitme Cihazı Merkezleri Hakkında Yönetmelik’in 16/ç maddesinde yer alır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı ya da tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa kulak burun boğaz hekiminize başvurun.
Kaynaklar
- StatPearls — Hearing Aid Indications and Selection. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK567712/ (Erişim: 3 Eylül 2026)
- NIDCD — Hearing Aids. https://www.nidcd.nih.gov/health/hearing-aids (Erişim: 3 Eylül 2026)
- Wentzel C ve ark. Auditory Acclimatization in New Adult Hearing Aid Users. J Speech Lang Hear Res. 2025. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12263186/ (Erişim: 3 Eylül 2026)
- ASHA Leader — Digital Hearing Aids: Current State-of-the-Art. https://leader.pubs.asha.org/doi/10.1044/leader.FTR2.06142001.8 (Erişim: 3 Eylül 2026)
- ASHA Evidence Map — Verification of Hearing Devices Using Probe Microphone Measurements. https://apps.asha.org/EvidenceMaps/Articles/ArticleSummary/9a7acb2a-5874-4415-bae5-069a9d7f733f (Erişim: 3 Eylül 2026)
- NAL-NL1 first-fit ile optimize edilmiş uyarlamanın karşılaştırılması. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9886103/ (Erişim: 3 Eylül 2026)
- Hearing Review — Multi-channel Compression: Concepts and Results. https://hearingreview.com/inside-hearing/research/multi-channel-compression-concepts-early-timeless-results (Erişim: 3 Eylül 2026)
- Frequency-based multi-band adaptive compression for hearing aid application. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7380331/ (Erişim: 3 Eylül 2026)
- Ismarlama Protez ve Ortez Merkezleri ile İşitme Cihazı Merkezleri Hakkında Yönetmelik (R.G. 24/9/2011 – 28064), md. 12, 16/ç. https://www.aile.gov.tr/eyhgm/mevzuat/ulusal-mevzuat/yonetmelikler/ismarlama-protez-ve-ortez-merkezleri-ile-isitme-cihazi-merkezleri-hakkinda-yonetmelik/ (Erişim: 3 Eylül 2026)
Nasıl ilerliyor
Adım adımne oluyor?
Merkezimize geldiğinizde sizi neyin beklediğini önceden bilmeniz, süreci çok daha rahat geçirmenizi sağlar.
Belgelerin ve ölçümlerin gözden geçirilmesi
Hekiminizin düzenlediği reçete, rapor ya da odyogramla başlarız. Gerekiyorsa ölçümleri yeniler ya da tamamlarız.
Cihaz tipinin belirlenmesi
Kaybınızın derecesi, kulak yapınız, el beceriniz ve günlük dinleme ortamlarınız birlikte değerlendirilir.
Kalıp ya da kubbe seçimi
Kişiye özel kulak kalıbı ya da hazır kubbe kullanılacağına karar verilir. Kalıp gerekiyorsa ölçünüzü alırız.
İlk programlama
Cihaz odyogramınıza göre programlanır. Ses seviyelerini birlikte dinler, ilk tepkinizi kaydederiz.
Gerçek yaşamda deneme
Cihazı kendi ortamlarınızda kullanırsınız. Zorlandığınız durumları not etmenizi isteriz.
İnce ayar seansları
Notlarınıza göre ayarları güncelleriz. Gerekirse kalıp, kubbe ya da havalandırma değişikliği yaparız.
Sık sorulanlar
Merak edilenler
Cihazı takar takmaz her şeyi net duyacak mıyım?
Hayır. Kaynaklar bu konuda açıktır: işitme cihazları normal işitmeyi geri getirmez ve koklea işlevinin yerini alamaz. Amaç sesi duyulabilir kılmak ve iletişimi kolaylaştırmaktır. İlk günlerde kendi sesiniz yüksek gelebilir, arka plan sesleri öne çıkabilir. Bunlar uyum döneminin bilinen yaşantılarıdır. Duyulabilirlik artar, ancak ses ilk günlerde tanıdık gelmeyebilir; bu his zamanla yerini bulur.
Kaç kanallı cihaz daha iyidir?
Kanal sayısı tek başına bir kalite ölçüsü değildir. Çok kanallı sistemler sesi frekans bantlarına ayırıp her bandı ayrı işler; bu, kişiye göre yapılandırma esnekliği sağlar. “Daha çok kanal daha iyi duyma demektir” iddiası kanıtlı değildir. Doğru soru, ayarların sizin ölçümlerinize uyup uymadığıdır.
Cihazım ıslık çalıyor, ayar hatası mı?
Islık sesi genellikle akustik geri beslemedir. Kalıbın tam oturmaması, kulak kiri tıkanıklığı, tıkalı hortum ya da fazla kazanç bunu tetikleyebilir. Dijital cihazlar geri beslemeyi bastırmada analog cihazlardan çok daha etkilidir. Kulağa yaklaşan bir el ya da telefon ahizesi de kısa süreli ıslık sesi yaratabilir. Sürerse cihazı zorlamayın; kalıbı ve ayarları birlikte kontrol edelim.
Kendi sesim kafamın içinden geliyor gibi, normal mi?
Bu tıkanıklık etkisidir ve sıkı oturan uygulamalarda görülebilir. Kendi sesiniz boğuk ya da yankılı duyulur. Havalandırma açmak, açık uyarlama tasarımına geçmek ya da hoparlörü kanalda olan bir sisteme yönelmek bu hissi azaltabilir. Hangi çözümün uygun olduğunu kulak yapınız ve kaybınızın derecesi belirler.
Alışmam ne kadar sürer?
Kişiden kişiye değişir. Bir sistematik derlemeye göre nöral değişiklikler ikinci haftada ölçülebilir hale gelir; gürültüde konuşmayı anlamadaki iyileşmeler genellikle dördüncü ile on ikinci hafta arasında belirginleşir. Aynı derlemede günde dört–altı saatten fazla kullananlarda anlamlı olarak daha iyi sonuç bildirilmiştir. Uyum döneminde düzenli kullanım, arada bir yapılan uzun kullanımdan daha yararlıdır.
Ayarlar sonradan değiştirilebilir mi?
Evet, değiştirilebilir. Üreticinin ilk uyarlama ayarı bir başlangıç noktasıdır; kişiye göre ince ayar gerekir. İşitmeniz zamanla değişebileceği için ayarların da güncellenmesi gerekir. Bu nedenle uyarlama, tek seferlik bir işlem değil, kontrollerle sürdürülen bir süreçtir. Ayar değişikliğini seans içinde dinler, rahat bulduğunuz noktayı birlikte belirleriz.
İlk adım
Sorunuzudoğrudan sorun.
İşitme kaybı çoğu zaman yavaş ilerler ve fark edilmesi zaman alır. Odyolojik değerlendirme, hangi frekanslarda ne kadar duyduğunuzu ölçer. Randevu için telefonla arayabilir ya da WhatsApp’tan yazabilirsiniz.