Mersin’de Odyolojik İşitme Testi

İşitme değerlendirmesi tek bir testten oluşmaz

Odyolojik değerlendirme, birbirini tamamlayan birkaç ölçümden oluşur. Amaç iki ayrı soruyu yanıtlamaktır. Hangi sesi ne kadar duyuyorsunuz? Duyduğunuz konuşmayı ne kadar anlıyorsunuz?

Bu iki cevap çoğu zaman birbirinden farklıdır. Bu yüzden tek bir ölçüm tabloyu tamamlamaz. Kulak zarınızın ve orta kulağınızın işleyişi de ayrıca değerlendirilir.

Sizin için hangi ölçümlerin gerektiğini yakınmanız ve ilk bulgular belirler. Randevunuzda bunu birlikte konuşuruz.

Saf ses odyometrisi: hangi sesi kaç desibelde duyuyorsunuz

Saf ses odyometrisi, her frekansta duyabildiğiniz en düşük ses şiddetini ölçer. Bu değere eşik denir. Eşik, sesin zamanın yarısında algılandığı en düşük şiddettir.

Ölçüm sessiz bir ortamda yapılır. Kulaklıkla verilen sesler hava yolunu değerlendirir. Kulak arkasındaki kemik üzerine yerleştirilen küçük başlık ise kemik yolunu ölçer. Kemik yolu, dış ve orta kulağı atlayarak doğrudan iç kulağı değerlendirir.

Genellikle 250 ile 8000 Hz arasındaki frekanslar taranır. Konuşma sesleri ağırlıklı olarak 500–4000 Hz aralığında yer alır. İki kulak arasında belirgin fark varsa, test edilmeyen kulağa maskeleme gürültüsü verilir. Böylece yanıtın hangi kulaktan geldiği karışmaz.

Konuşma odyometrisi: “duyuyorum ama anlamıyorum”

Konuşma odyometrisi, işitmenizin günlük iletişime etkisini ölçer. Saf ses ölçümüyle birlikte yapıldığında tablo bütünlenir.

Konuşmayı alma eşiği (SRT), iki heceli kelimelerin en az yarısını doğru tekrarladığınız en düşük seviyedir. Kelime ayırt etme skoru (WRS) ise rahat duyduğunuz bir seviyede tek heceli kelimeleri doğru tekrarlama yüzdenizi gösterir. Kaynaklarda normal skor %80 ve üzeri kabul edilir.

Konuşmanın en rahat duyulduğu seviye (MCL) ve rahatsız edici bulduğunuz seviye (UCL) de ölçülebilir. Bu iki değer, bir cihaz uyarlanacaksa kazancın ve çıkış sınırının belirlenmesine yön verir. Gürültüde konuşma testleri de kullanılabilir; gürültüde anlama güçlüğü, cihaz kullananların en sık bildirdiği şikâyettir.

Timpanometri: orta kulağınız nasıl çalışıyor

Timpanometri bir işitme testi değildir. Kulak zarınızın hareketini ve orta kulak sisteminin işlevini ölçer. Kulak yoluna küçük bir prob yerleştirilir. Kanal basıncı değiştirilirken kulak zarının hareketi kaydedilir.

Sonuç bir eğri olarak çizilir. Yaygın kullanılan Jerger sınıflandırmasında normal orta kulak işlevi tip A ile gösterilir. Tepe vermeyen düz eğri (tip B) orta kulakta sıvı, kulak zarı delinmesi ya da açık ventilasyon tüpü gibi durumlarda görülebilir. Tepenin belirgin negatif basınçta olması (tip C) östaki tüpü işlev bozukluğunu düşündürür.

Bu bulgular yorumlanır, tanı yerine geçmez. Değerlendirmeyi hekiminiz yapar.

Akustik refleks: kasın sese verdiği yanıt

Akustik refleks, orta kulaktaki stapedius kasının yüksek sese verdiği kasılma yanıtını ölçer. Timpanometriyle aynı prob kullanılır. Ölçüm aynı kulakta ve karşı kulakta ayrı ayrı yapılabilir.

Bu ölçüm, özellikle bebek ve küçük çocuk değerlendirmesinde test bataryasının bir parçasıdır. Tek başına değil, diğer bulgularla birlikte anlam kazanır.

Test öncesinde hazırlık

Özel bir hazırlık gerekmez. Yine de birkaç şey işinizi kolaylaştırır.

• Varsa önceki odyogramınızı ve hekim raporunuzu getirin.
• Kulak ağrısı, akıntı ya da yeni başlamış bir tıkanıklık varsa mutlaka söyleyin.
• Kulağınızı pamuklu çubukla temizlemeye çalışmayın.
• Konuşmayı takip etmekte zorlanıyorsanız bir yakınınızla gelin.

Test sırasında ne oluyor

Ölçüm ağrısızdır ve size bir işlem uygulanmaz. Kulaklıkla verilen sesleri dinlersiniz. Sesi duyduğunuz her seferde düğmeye basar ya da elinizi kaldırırsınız.

Sesler giderek kısılır. Duyduğunuzdan emin olmadığınız anlarda da yanıt vermeniz beklenir. Eşik ölçümü zaten böyle çalışır. Yorulursanız ara verilmesini isteyebilirsiniz.

Sonuçlar nasıl anlatılır

Sonuçlar odyogram adı verilen grafiğe işlenir. Yatay eksen frekansı, dikey eksen ses şiddetini gösterir. Yaygın işaretlemede sağ kulak kırmızı, sol kulak mavi ile gösterilir.

Hava yolu ile kemik yolu eşikleri arasında anlamlı bir fark varsa, buna hava-kemik aralığı denir. Bu fark, sesin iç kulağa iletiminde bir sorun olabileceğini düşündürür.

Derecelendirme için Dünya Sağlık Örgütü’nün kullandığı sınıflandırmayı esas alırız. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre normal işitme, her iki kulakta 20 desibel ya da daha iyi eşik anlamına gelir. Derecenizin sizin için ne ifade ettiğini, ölçümlerin tamamı birlikte değerlendirilerek anlatırız.

Cihaz için reçete, rapor veya odyogram gerekir

İşitme cihazı satışı ve uygulaması, uzman hekim tarafından düzenlenmiş reçete, rapor veya odyogram olmadan yapılamaz. Bu, Ismarlama Protez ve Ortez Merkezleri ile İşitme Cihazı Merkezleri Hakkında Yönetmelik’in 16/ç maddesinde düzenlenmiştir.

Doğru sıra şudur: önce kulak burun boğaz hekimi, sonra odyolojik değerlendirme, ardından merkez.

Hekim değerlendirmesi gereken durumlar

Aşağıdaki durumlarda tıbbi değerlendirme gerekir. Bu maddeler kaynaklarda ayrıca sayılır.

• Ani gelişen işitme kaybı
• Tek taraflı işitme kaybı
• Baş dönmesi ya da denge sorunu
• Kulak ağrısı ya da akıntısı
• Hızla kötüleşen işitme
• Tek kulakta çınlama
• Zayıf kelime ayırt etme skoru

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı ya da tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa kulak burun boğaz hekiminize başvurun.

Kaynaklar

1. StatPearls — Audiogram Interpretation. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK578179/ (Erişim: 3 Eylül 2026)
2. StatPearls — Speech Audiometry. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK613286/ (Erişim: 3 Eylül 2026)
3. ASHA — Tympanometry Guidelines. https://www.asha.org/policy/rp1988-00027/ (Erişim: 3 Eylül 2026)
4. Boys Town National Research Hospital — How is Hearing Tested? https://www.boystownhospital.org/knowledge-center/hearing-test (Erişim: 3 Eylül 2026)
5. Dünya Sağlık Örgütü — Deafness and hearing loss. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss (Erişim: 3 Eylül 2026)
6. AAO-HNS — Clinical Practice Guideline (Update): Earwax (Cerumen Impaction). https://www.entnet.org/quality-practice/quality-products/clinical-practice-guidelines/cerumen-impaction/ (Erişim: 3 Eylül 2026)
7. StatPearls — Hearing Aid Indications and Selection. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK567712/ (Erişim: 3 Eylül 2026)
8. Ismarlama Protez ve Ortez Merkezleri ile İşitme Cihazı Merkezleri Hakkında Yönetmelik (R.G. 24/9/2011 – 28064), md. 16/ç. https://www.aile.gov.tr/eyhgm/mevzuat/ulusal-mevzuat/yonetmelikler/ismarlama-protez-ve-ortez-merkezleri-ile-isitme-cihazi-merkezleri-hakkinda-yonetmelik/ (Erişim: 3 Eylül 2026)